سفید کردن دندان (بلیچینگ)
بلیچینگ یک واکنش شیمیایی کنترلشده است که مولکولهای رنگی داخل دندان را میشکند و رنگ را روشنتر میکند، بدون آنکه چیزی به دندان اضافه یا از آن کم شود.
بلیچینگ با ژلهای پراکسید هیدروژن یا کاربامید پراکسید رنگ دندان را روشن میکند. میتواند در مطب (چند ساعت) یا با قالب شبانه در خانه (چند روز تا دو هفته) انجام شود. نتیجه دائمی نیست و بسته به عادات فرد معمولاً یک تا چند سال میماند.
سفید کردن دندانها رایجترین درمان زیبایی دندان و لبخند است و میتواند با چند روش انجام شود. در بلیچینگ چیزی به دندان اضافه نمیشود و دندان هم تراش داده نمیشود؛ مولکولهای رنگی در یک واکنش شیمیایی تجزیه میشوند. روشهای دیگر مثل کامپوزیت ونیر و لمینت با افزودن لایهای روی سطح دندان ظاهر را سفیدتر میکنند و اغلب نیاز به تراش دارند.
بلیچینگ بیش از یک قرن سابقه دارد. امروز مؤثرترین ترکیبات، مواد اکسیدکنندهای مثل پراکسید هیدروژن، کاربامید پراکسید و پرکربنات سدیماند که رادیکالهای آزاد آزاد میکنند و با شکستن زنجیرهی مولکولهای رنگی، دندان را روشنتر نشان میدهند. این درمان بخشی از دندانپزشکی زیبایی و اصلاح طرح لبخند است.
چرا دندانها تغییر رنگ میدهند؟
پیش از هر بلیچینگ باید علت تغییر رنگ مشخص شود، چون پاسخ به درمان به علت بستگی دارد:
- خارجی: رنگدانههای چای، قهوه، سیگار و نوشابه روی مینا؛ معمولاً به بلیچینگ و جرمگیری خوب پاسخ میدهد.
- داخلی: مصرف تتراسایکلین در دوران رشد دندان، فلوروزیس (مصرف زیاد فلوراید)، ضربه و نکروز عصب، و پیری که عاج را زردتر میکند.
- مربوط به ترمیمها: کامپوزیت و روکشهای قدیمی که با بلیچینگ روشن نمیشوند و باید تعویض شوند.
در دندانهای بدون عصب (درمان ریشهشده) بلیچینگ داخلی با قرار دادن ژل در داخل تاج انجام میشود. جزئیات این گزینه در صفحهی درمان ریشه آمده است.
بلیچینگ در مطب یا در خانه؟
در روش مطب، دندانپزشک پس از محافظت از لثه، ژل با غلظت بالاتر را روی دندانها میگذارد و گاهی از نور یا لیزر برای تسریع استفاده میشود؛ نتیجه در یک تا چند جلسه ظاهر میشود. در روش خانگی، از فک شما قالب (تری) تهیه میشود و ژل با غلظت پایینتر (معمولاً کاربامید پراکسید) شبها داخل آن گذاشته میشود؛ نتیجهی تدریجی و پایدار در ۷ تا ۱۴ شب بهدست میآید.
معمولاً بهترین نتیجه از ترکیب روش مطب و روش خانگی بهدست میآید. استفادهی خودسرانه از محصولات بدون نظارت (زغال، لیمو، جوششیرین یا نوارهای نامعتبر) میتواند به مینا و لثه آسیب بزند. لیزر در برخی موارد سرعت کار را بالا میبرد و حساسیت را کمتر میکند.
مزایای این درمان
بدون تراش
ساختار دندان دستنخورده باقی میماند.
سریع و کمتهاجمی
نتیجهی قابلتوجه در چند ساعت تا چند روز.
قابل تکرار
پس از مدتی میتوان با یک دورهی یادآوری نتیجه را تجدید کرد.
اقتصادیتر از روشهای پوششی
هزینهی کمتر نسبت به لمینت و کامپوزیت ونیر.
تشخیص مناسب بودن درمان
چه کسانی کاندیدای مناسباند؟
- تغییر رنگ ناشی از چای، قهوه، سیگار یا پیری
- لثه و دندان سالم و بدون پوسیدگی فعال
- انتظار واقعبینانه از تغییر یک تا چند درجهی رنگ
چه مواردی نیاز به احتیاط یا درمان اولیه دارند؟
- پوسیدگی، ترک یا حساسیت شدید درماننشده
- بارداری و شیردهی (به تعویق بیندازید)
- کودکان و نوجوانان زیر ۱۶ سال (فقط با تشخیص دندانپزشک)
- روکش، لمینت و کامپوزیت در دندانهای جلو که رنگشان تغییر نمیکند
مراحل درمان
معاینه و تشخیص علت
نوع تغییر رنگ، ترمیمها و وضعیت لثه بررسی و رنگ پایه ثبت میشود.
جرمگیری و آمادهسازی
سطح دندان تمیز و لثه با مادهی محافظ پوشانده میشود.
اعمال ژل
ژل بلیچینگ در چند نوبت (مطب) یا داخل قالب شبانه (خانه) استفاده میشود.
کنترل حساسیت
در صورت نیاز از مواد کاهندهی حساسیت استفاده میشود.
ثبت رنگ نهایی
رنگ نهایی ثبت و آموزش حفظ نتیجه داده میشود.
مراقبتها و توصیههای بعد از درمان
- تا ۴۸ ساعت اول از چای، قهوه، نوشیدنیهای رنگی، رب و دخانیات دوری کنید.
- در صورت حساسیت از خمیردندان مخصوص دندانهای حساس استفاده کنید.
- اگر ترمیم زیبایی (کامپوزیت) مدنظر است، حدود یک تا دو هفته پس از بلیچینگ انجام شود تا رنگ ثابت شود و باند ضعیف نشود.
- جرمگیری و معاینهی ۶ ماهه را فراموش نکنید.
پرسشهای متداول دربارهی سفید کردن دندان
بلیچینگ به دندانها آسیب میزند؟
در استفادهی اصولی و تحت نظر دندانپزشک آسیب ماندگار به مینا گزارش نشده است؛ عارضهی شایع حساسیت موقتی است که معمولاً طی چند روز برطرف میشود.
نتیجهی بلیچینگ چقدر میماند؟
دائمی نیست. بسته به رژیم غذایی، سیگار و بهداشت معمولاً یک تا چند سال؛ با دورهی یادآوری قابل تمدید است.
آیا بلیچینگ روی روکش و کامپوزیت اثر دارد؟
خیر؛ مواد ترمیمی با بلیچینگ روشن نمیشوند. در صورت ناهماهنگی رنگ، آنها باید پس از بلیچینگ تعویض شوند.
اگر دندانم حساس است میتوانم بلیچینگ کنم؟
ابتدا علت حساسیت باید تشخیص و درمان شود؛ سپس با غلظت و زمان مناسب و مواد کاهندهی حساسیت میتوان بلیچینگ را انجام داد. به صفحهی درمان حساسیت دندان مراجعه کنید.
جرمگیری میتواند دندان را سفید کند؟
جرمگیری رنگدانههای سطحی را برمیدارد و ظاهر را بهتر میکند، اما رنگ ذاتی دندان را تغییر نمیدهد.
برای سفید کردن دندان (بلیچینگ)، ابتدا معاینه و مشاوره
تشخیص و طرح درمان مناسب فقط بعد از معاینهی حضوری و بررسی شرایط دهان و دندان شما مشخص میشود. برای هماهنگی نوبت با مطب تماس بگیرید.

دکتر محسن پورحقیقی
دکترای دندانپزشکی از دانشگاه تهران (۱۳۷۵)، تخصص ترمیمی و زیبایی با درجهی ممتاز از همان دانشگاه (۱۳۷۹) و بورد تخصصی؛ دورهی ایمپلنت (۱۳۸۵) و فلوشیپ لیزر با همکاری دانشگاه تهران و دانشگاه جنوای ایتالیا (۱۳۹۴). عضو انجمن متخصصین ترمیمی و زیبایی ایران.
- بورد تخصصی ترمیمی و زیبایی
- فلوشیپ لیزر
- دوره ایمپلنت
- حدود ۲۰ سال سابقه