ایمپلنت دندان
ایمپلنت ریشهی مصنوعی تیتانیومی است که در استخوان فک قرار میگیرد و پایهی محکمی برای روکش، بریج یا پروتز میسازد.
ایمپلنت دندان پیچی تیتانیومی است که با استخوان جوش میخورد (استئواینتگریشن) و روی آن روکش ساخته میشود. در بیمار مناسب و با رعایت اصول، میزان موفقیت دهساله در بسیاری از مطالعات حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد یا بیشتر گزارش شده است.
جذابیت ایمپلنت دندان توانایی آن در بازسازی بافتهای از دست رفته پس از بیماری و آسیب به ساختارهای نرم و سخت دهان است. ایمپلنت یکی از زمینههای در حال پیشرفت دندانپزشکی است و نتیجهی خوب آن به رعایت اصول پایهی علمی درمان وابسته است؛ بسیاری از مشکلات از بیتوجهی به همین اصول ناشی میشود.
برخلاف بریج، ایمپلنت به دندانهای مجاور آسیب نمیزند، استخوان فک را تحریک میکند و از تحلیل آن جلوگیری میکند. جایگزینی با ایمپلنت در ناحیهی جلو هم از نظر زیبایی اهمیت دارد، چون بافت لثه و استخوان را حفظ میکند. پاسخ پرسشهای رایج را در مقالهی پرسشهای متداول ایمپلنت ببینید.
ایمپلنت چگونه کار میکند؟
ایمپلنت از سه بخش ساخته میشود: فیکسچر (پیچ تیتانیومی داخل استخوان)، اباتمنت (رابط) و روکش یا پروتز. تیتانیوم زیستسازگار است و استخوان به سطح آن میچسبد؛ این پدیده «استئواینتگریشن» نام دارد. پس از جوشخوردن کامل، ایمپلنت مانند ریشهی طبیعی بار جویدن را تحمل میکند.
در بیمار بدون دندان، چند ایمپلنت میتواند پایهی پروتز ثابت یا ثابتکنندهی پروتز متحرک باشد؛ جزئیات را در صفحهی پروتز دندان و اوردنچر ببینید.
چه کسانی ایمپلنت میشوند و چه عواملی خطر را بالا میبرند؟
ایمپلنت تقریباً برای هر بزرگسالی که رشد فک او کامل شده و استخوان و لثهی سالم دارد ممکن است. عوامل افزایشدهندهی خطر عبارتاند از: مصرف سیگار، دیابت کنترلنشده، بیماری فعال لثه، بهداشت ضعیف، پرتودرمانی ناحیهی سر و گردن و برخی داروها (مانند بیسفسفوناتها). در بسیاری از این موارد با کنترل شرایط پزشکی و دهانی میتوان درمان را انجام داد.
اگر استخوان کافی نباشد، پیوند استخوان یا سینوسلیفت پیش از کاشت یا همزمان با آن انجام میشود. بررسی با سیتیاسکن (CBCT) و برنامهریزی دقیق از موارد کلیدی موفقیت است.
مزایای این درمان
حفظ استخوان و چهره
ایمپلنت استخوان را تحریک میکند و از تحلیل و تغییر فرم صورت جلوگیری میکند.
بدون آسیب به دندانهای مجاور
برخلاف بریج، دندان سالم تراش نمیخورد.
عملکرد و راحتی
قدرت جویدن و تکلم نزدیک به دندان طبیعی است.
ماندگاری بالا
با بهداشت و کنترل دورهای دههها دوام دارد.
تشخیص مناسب بودن درمان
چه کسانی کاندیدای مناسباند؟
- از دست دادن یک، چند یا همهی دندانها
- استخوان کافی یا قابل پیوند
- لثهی سالم و بهداشت مناسب
- تمایل به راهحل ثابت و پایدار
چه مواردی نیاز به احتیاط یا درمان اولیه دارند؟
- سیگار و دیابت کنترلنشده
- بیماری فعال لثه یا پوسیدگی درماننشده
- پرتودرمانی ناحیهی فک یا برخی داروهای تضعیفکنندهی استخوان
- بهداشت ضعیف دهان
مراحل درمان
معاینه و سیتیاسکن
بررسی سلامت، استخوان، لثه و برنامهریزی سهبعدی.
آمادهسازی
کشیدن دندان باقیمانده، کنترل لثه و در صورت نیاز پیوند استخوان.
کاشت ایمپلنت
با بیحسی موضعی و در حداقل تهاجم؛ بسته به شرایط ممکن است همزمان با کشیدن دندان باشد.
دورهی جوشخوردن
معمولاً ۲ تا ۴ ماه صبر برای استئواینتگریشن؛ بسته به شرایط کوتاهتر یا طولانیتر.
اباتمنت و روکش نهایی
قرار دادن اباتمنت و روکش، تنظیم بایت و آموزش مراقبت.
| ویژگی | ایمپلنت | بریج ثابت | پروتز متحرک |
|---|---|---|---|
| آسیب به دندان مجاور | ندارد | دارد (تراش) | ندارد (گیرهها فشار میآورند) |
| حفظ استخوان | بله | خیر | خیر |
| راحتی و ثبات | بسیار بالا | بالا | متوسط تا کم |
| مدت درمان | چند ماه | چند هفته | چند هفته |
| ماندگاری | دههها | حدود ۱۰ تا ۱۵ سال | چند سال با آستر مجدد |
مراقبتها و توصیههای بعد از درمان
- بهداشت دقیق: مسواک نرم، نخ یا برس بیندندانی، دهانشویه در صورت تجویز.
- سیگار را ترک کنید؛ سیگار بزرگترین عامل شکست و التهاب اطراف ایمپلنت است.
- بعد از کاشت از غذاهای سفت و داغ خودداری کنید و دستورات پزشک را رعایت کنید.
- کنترل دورهای هر ۶ ماه و رادیوگرافی سالانه.
پرسشهای متداول دربارهی ایمپلنت دندان
ایمپلنت دندان چقدر موفق است؟
در بیمار مناسب و با رعایت اصول جراحی و پروتز، میزان موفقیت دهساله در مطالعات حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد و بیشتر است. سیگار، دیابت کنترلنشده و بهداشت ضعیف احتمال شکست را بالا میبرد.
کاشت ایمپلنت دردناک است؟
با بیحسی موضعی حین عمل دردی احساس نمیشود و ناراحتی بعد از آن معمولاً با مسکن معمولی قابل کنترل است.
چند ماه باید صبر کنیم؟
معمولاً ۲ تا ۴ ماه برای جوشخوردن؛ در بعضی موارد خاص (بارگذاری فوری یا استخوان ضعیف) زمانها متفاوت است.
اگر استخوان کافی نباشد چه؟
پیوند استخوان یا سینوسلیفت انجام میشود تا ایمپلنت پایهی کافی داشته باشد.
تفاوت ایمپلنت با بریج چیست؟
بریج به تراش دندانهای مجاور نیاز دارد و استخوان را حفظ نمیکند؛ ایمپلنت مستقل از دندانهای دیگر است. مقایسهی کامل در مقالهی روشهای جایگزین دندان کشیدهشده آمده است.
برای ایمپلنت دندان، ابتدا معاینه و مشاوره
تشخیص و طرح درمان مناسب فقط بعد از معاینهی حضوری و بررسی شرایط دهان و دندان شما مشخص میشود. برای هماهنگی نوبت با مطب تماس بگیرید.

دکتر محسن پورحقیقی
دکترای دندانپزشکی از دانشگاه تهران (۱۳۷۵)، تخصص ترمیمی و زیبایی با درجهی ممتاز از همان دانشگاه (۱۳۷۹) و بورد تخصصی؛ دورهی ایمپلنت (۱۳۸۵) و فلوشیپ لیزر با همکاری دانشگاه تهران و دانشگاه جنوای ایتالیا (۱۳۹۴). عضو انجمن متخصصین ترمیمی و زیبایی ایران.
- بورد تخصصی ترمیمی و زیبایی
- فلوشیپ لیزر
- دوره ایمپلنت
- حدود ۲۰ سال سابقه