مراقبت از دندان کودکان از اولین دندان

دندانپزشکی کودکان

دندانپزشکی کودکان بخشی مجزا و تخصصی است. مراجعه‌ی به‌موقع در آینده هزینه و درد زیادی را کم می‌کند.

پاسخ کوتاه

اولین ویزیت دندانپزشکی کودک بهتر است هم‌زمان با رویش اولین دندان (حدود ۶ ماهگی) و حداکثر تا ۱۲ ماهگی باشد. مسواک از اولین دندان، خمیردندان فلوراید به‌مقدار مناسب سن، فیشور سیلانت برای دندان‌های دائمی و مراقبت از دندان شش، مهم‌ترین اقدامات هستند.

کودکان در سن ویژه‌ی مراقبت از دندان‌ها هستند. دندان‌های شیری برای جویدن، تکلم، زیبایی و هدایت رویش دندان‌های دائمی اهمیت دارند و حفظ سلامت آن‌ها نباید به‌تأخیر بیفتد. پوسیدگی دندان شیری اگر درمان نشود می‌تواند باعث درد، عفونت و آسیب به جوانه‌ی دندان دائمی شود.

علائم شایع رویش دندان شامل بی‌قراری، ترشح بزاق، میل به گاز گرفتن و گاهی افزایش جزئی دما است. اگر تا ۱۲ ماهگی دندانی رویش نکرد، حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید. این خدمت با دندانپزشکی خانواده و پیشگیری مرتبط است.

دندان شش؛ اولین دندان دائمی

اولین دندان دائمی که حدود ۶ سالگی پشت دندان‌های شیری رویش می‌کند آسیای بزرگ اول یا «دندان شش» نام دارد. در زمان رویش ممکن است کمی درد، التهاب و تورم وجود داشته باشد. اهمیت آن در جویدن، راهنمایی رویش سایر دندان‌های دائمی، روابط فک‌ها و زیبایی چهره است.

این دندان آسیب‌پذیرتر است، چون پشت دندان‌های شیری رویش می‌کند و بسیاری از والدین تصور می‌کنند دندان شیری است. مینای آن تا حدود دو سال پس از رویش هنوز کاملاً معدنی نشده و در برابر پوسیدگی ضعیف است. فیشور سیلانت و فلوراید درمانی مؤثرترین محافظت‌اند.

اقدامات اصلی در دندانپزشکی کودکان

  • معاینه‌ی دوره‌ای و آموزش والدین
  • فلوراید درمانی (وارنیش) در کودکان پرخطر و فیشور سیلانت دندان‌های دائمی
  • ترمیم دندان‌های شیری و دائمی (کامپوزیت)
  • درمان پالپ دندان شیری (پالپوتومی) و روکش مخصوص کودکان
  • نگهدارنده‌ی فضا پس از از دست رفتن زودهنگام دندان
  • مدیریت عادت‌های مضر مثل مکیدن انگشت یا پستانک

پیشنهاد می‌شود از ۶ سالگی از دهان‌شویه‌ی فلوراید و در تمام سنین از خمیردندان حاوی فلوراید به‌مقدار مناسب سن استفاده شود؛ مقدار دقیق را دندانپزشک تعیین می‌کند. تغذیه‌ی پرشکر و بطری شبانه از عوامل اصلی پوسیدگی کودکان است (چرا دندان‌ها پوسیده می‌شوند).

مزایای این درمان

پیشگیری از پوسیدگی

فلوراید و فیشور سیلانت خطر پوسیدگی را به‌طور مؤثر کم می‌کنند.

تجربه‌ی مثبت

ویزیت‌های اولیه و آموزش ترس را کم می‌کند.

رشد سالم فک و دندان

نگهداری دندان شیری راه رویش دائمی را باز نگه می‌دارد.

صرفه‌جویی در هزینه

پیشگیری بسیار ارزان‌تر از درمان‌های بعدی است.

تشخیص مناسب بودن درمان

چه کسانی کاندیدای مناسب‌اند؟

  • اولین دندان رویش کرده یا نزدیک ۱۲ ماهگی است
  • کودک ۶ تا ۱۲ ساله با رویش دندان‌های دائمی
  • کودک با پوسیدگی یا درد دندان
  • نیاز به معاینه‌ی دوره‌ای

چه مواردی نیاز به احتیاط یا درمان اولیه دارند؟

  • درد و تورم صورت (فوری)
  • ضربه به دندان
  • عدم رویش دندان تا ۱۲ ماهگی
  • عادت‌های مخرب طولانی

مراحل درمان

  1. آشنایی و معاینه

    برخورد دوستانه، معاینه‌ی ملایم و بررسی ریسک پوسیدگی.

  2. آموزش والدین

    روش مسواک، مقدار خمیردندان، تغذیه و عادت‌ها.

  3. اقدامات پیشگیری

    فلوراید و فیشور سیلانت.

  4. درمان در صورت نیاز

    ترمیم یا درمان پالپ با روش‌های سازگار با کودک.

  5. پیگیری دوره‌ای

    مراجعه‌ی ۳ تا ۶ ماهه بسته به ریسک.

مراقبت‌ها و توصیه‌های بعد از درمان

  • از اولین دندان با مسواک نرم یا گاز مرطوب تمیز کنید.
  • تا ۳ سالگی به اندازه‌ی یک دانه‌ی برنج و از ۳ تا ۶ سالگی به اندازه‌ی یک نخود خمیردندان فلوراید بگذارید.
  • مصرف شکر و آب‌میوه‌ی شیرین را محدود و بطری شبانه را حذف کنید.
  • کودک را تا ۷ تا ۸ سالگی در مسواک زدن همراهی کنید.

پرسش‌های متداول درباره‌ی دندانپزشکی کودکان

اولین ویزیت دندانپزشکی کودک چه زمانی است؟

حدود ۶ ماهگی با رویش اولین دندان و حداکثر تا ۱۲ ماهگی.

آیا دندان شیری را باید درمان کرد؟

بله؛ دندان شیری سالم برای جویدن، تکلم و هدایت دندان دائمی ضروری است و پوسیدگی درمان‌نشده باعث درد و عفونت می‌شود.

فیشور سیلانت چیست؟

لایه‌ی محافظ نازکی که روی شیارهای دندان‌های آسیا قرار می‌گیرد و از گیر کردن باکتری و پوسیدگی جلوگیری می‌کند.

فلوراید برای کودکان بی‌خطر است؟

در مقدار مناسب سن بی‌خطر و بسیار مفید است؛ مصرف بیش از حد خمیردندان باید کنترل شود.

برای دندانپزشکی کودکان، ابتدا معاینه و مشاوره

تشخیص و طرح درمان مناسب فقط بعد از معاینه‌ی حضوری و بررسی شرایط دهان و دندان شما مشخص می‌شود. برای هماهنگی نوبت با مطب تماس بگیرید.

شنبه تا چهارشنبه: ۱۵ تا ۲۱تهران، سعادت‌آباد، سرو غربی، انتهای خیابان بخشایش، بعد از بیمارستان عرفان، ساختم
دکتر محسن پورحقیقی، متخصص دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی

دکتر محسن پورحقیقی

متخصص دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی

دکترای دندانپزشکی از دانشگاه تهران (۱۳۷۵)، تخصص ترمیمی و زیبایی با درجه‌ی ممتاز از همان دانشگاه (۱۳۷۹) و بورد تخصصی؛ دوره‌ی ایمپلنت (۱۳۸۵) و فلوشیپ لیزر با همکاری دانشگاه تهران و دانشگاه جنوای ایتالیا (۱۳۹۴). عضو انجمن متخصصین ترمیمی و زیبایی ایران.

  • بورد تخصصی ترمیمی و زیبایی
  • فلوشیپ لیزر
  • دوره ایمپلنت
  • حدود ۲۰ سال سابقه